Vliegtuigongevallen in Twente 1940-1945 (v.2.0)

De Lancaster van Zuna.

De aanval op Ladbergen.

In de nacht van zaterdag 23 op 24 september 1944 werden door de bommenwerpers, van onder andere No.5 Group Bomber Command, diverse doelen in Duitsland aangevallen. Eén van deze doelen was het Dortmund-Ems kanaal bij Ladbergen, ten noorden van Munster. Lancaster Mk.I, LL914 was één van de vliegtuigen van het 9e Squadron van Bomber Command die samen met 141 andere bommenwerpers de aanvalsmacht vormden.

lancaster

Een 9 Squadron Lancaster Mk I (afbeelding uit RAF Bomber Command Squadron History)

De LL914, met als piloot PO. W. Begg, was om 19.02 uur opgestegen van Bardney en was één van drie toestellen met een Tallboy bom als lading. De ontsteker van deze bom was ingesteld met een vertaging van 30 minuten. De Lancasters Mk.I die door het 9e Squadron werden gebruikt waren, - net als de toestellen van het 617e Dambuster Squadron -, speciaal aangepast om de Tallboy te kunnen vervoeren en afwerpen. Hiervoor waren aanpassingen aan zowel het bommenruim als aan de bomrichtapparatuur noodzakelijk.

tallboy

De Tallboy in het bommenruim van een Lancaster.
(foto van www.bombercommandmuseum.ca)

Tijdens de aanval werd het zicht op het Dortmund-Ems kanaal bij Ladbergen slechter door toenemende bewolking. De bemanningen kregen opdracht alternatieve doelen aan te vallen, of naar hun bases in Engeland terug te keren.
Lancaster LL914 werd rond 23.23 uur door een Duitse nachtjager aangevallen. De twee motorige Messerschmitt Bf 110 werd gevlogen door Lt. Adamski van de 8./NJG 1, (de 8e Staffel van het Nachtjagdgeschwader 1) en was gestationeerd op Flugplatz Werl in het Roergebied. De Messerschmitt Bf 110 was uitgerust met Schräge Muzik; dit zijn kanonnen die in het vliegtuig gemonteerd werden onder een hoek van 60 graden naar boven gericht. De nachtjager kon op deze manier recht onder zijn doel doorvliegen om de aanval openen.
De toedracht van wat er is gebeurt, is niet geheel duidelijk, maar Lancaster LL914 kwam uiteindlijk om 23.27 uur in een weiland langs de Smeijersdijk in het buurtschap Zuna, tussen Wierden en Rijssen neer, en vloog in brand.

9Sq Lancaster

De crashlocatie van Lancaster LL914, in de nacht van 23/24 september 1944.
(Luchtfoto Google-Earth)

5 minuten later vond er een explosie plaats. De gehele bemanning kwam om. De Duitsers konden slechts het lichaam van Sgt. F. Wilcock identificeren. De lichamen van PO. Harrington en Sgt. Jones werden pas eind ’45, begin ‘46 geïdentificeerd. Deze 3 bemanningsleden werden op de begraafplaats aan de Appelhofweg in Wierden begraven.
De overige bemanningsleden, PO. W. Begg, F/Sgt H.J. Bromley, Sgt. E. Haskin en Sgt. J. Moreston, zijn tot op heden vermist, en hun namen staan vermeld op de panelen van het Runnymede Memorial in Engeland.

de krater

De krater die ontstond nadat Lancaster LL914 op de grond was geëxplodeerd. (foto Coll. Coen Cornelissen)

De berging.

Op 14 februari 2006 werd door de gemeenteraad van Wierden besloten over te gaan tot de berging van de LL914. Het initiatief voor deze berging is genomen door Coen Cornelissen. Cornelissen is de schrijver van onder andere "Van Grasmat tot Fliegerhorst" over vliegveld Twente in de oorlog, en "Huzaren van de Nacht" over de Duitse Nachtjagers van de III/NJG 1.


F6 F7 F7a

Scherven van de onplofte Tallboy

De buizen van de motorophanging.

Een deel van het bomb release mechanisme.



De berging van de LL914 heeft in oktober 2006, onder leiding van Kapitein Hans Spierings plaatsgevonden. Tijdens de bergingswerkzaamheden zijn onder anderen fragmenten van de Tallboy gevonden. Daarmee is meteen een eind gekomen aan de speculaties over de wel of niet ontplofte Tallboy.

De hoeveelheid schroot die is aangetroffen op de bergingslocatie is voldoende om een container te vullen. Een deel van het schroot is goed herkenbaar. Hier zitten o.a. stukken bij van de motorophanging, een munitiebox voor .303 boordmunitie, een ontsteker van een brandhandgranaat, maar ook het houten klaptafeltje dat door de navigator werd gebruikt. Het meest opvallende was een deel van de rompbeplating waarop de onderste delen van de rompcode “WS” van het 9e Squadron nog enigszins leesbaar zijn.
De voltallige zevenkoppige bemanning van deze Lancaster is bij de crash om het leven gekomen. Drie van hen hebben een graf gevonden op de begraafplaats aan de Appelhofweg in Wierden. De namen van de andere vier bemanningsleden staan geschreven in de panelen van het Runnymede Memorial in Engeland.

De bemanning.

Functie Rang Initialen Naam Nummer Leeftijd Begraafplaats Graf

Pilot
Flight Engineer
Navigator
Bomb aimer
Wireless op
Air gunner
Air gunner

P/O.
Sgt.
F/Sgt.
P/O.
Sgt.
Sgt.
Sgt.

W.
E.
H.H.J.
T.A.
J.
A.D.
F.

Begg
Haskins
Bromley
Harrington
Moreton
Jones
Wilcock

179702
2211443
1601558
J/90524
1684628
2220848
1897947

21
34
onb.
onb.
onb.
onb.
onb.

Runnymede Mem.
Runnymede Mem.
Runnymede Mem.
Wierden
Runnymede Mem.
Wierden
Wierden

p 204
p 231
p 216
A-12
p 234
A-12
A-13

Piloot William Begg was de zoon van Robert en Nellie Begg, uit Lugar, Ayrshire.
Eric Haskins was de zoon van J. J. en Ann Haskins, uit Hoylake, Cheshire.
Harold Herbert Joseph Bromley was de zoon van Mr. en Mrs. H. E. Bromley, uit Farnham, Surrey.
Van Timothy Ambrose Harrington weten we enkel dat hij uit Canada kwam,
en van zowel James Moreton, als Archibald Donald Jones en Frederick Wilcock ontbreken verdere gegevens.


Top van de pagina