Vliegtuigongevallen in Twente 1940-1945 (v.2.0)

Een Ju 188 bij Cafe Azink, Voortsweg te Enschede.

Inleiding.

De Junkers 188 was een redelijk zeldzame verschijning in het Nederlandse luchtruim. De Ju 188 was de opvolger van de Ju 88, die in de oorlog als bommenwerper, verkenningstoestel, maar ook als nachtjager werd ingezet. Behalve dat de romp bij de cockpit behoorlijk andere vormen had gekregen ten opzichte van de Ju 88, viel vooral de andere vorm van de vleugeleinden op.
Tijdens de oorlog zijn er in Nederland niet meer dan een stuk of zes Ju 188's verloren gegaan, terwijl er van de Ju 88 ruim 250 stuks op, en boven Nederlands grondgebied verloren zijn gegaan.

Ju 188 F-1

Een Ju 188 F-1 (Bron: http://ww2drawings.jexiste.fr/ )

Specificaties Ju 188

Spanwijdte:
Lengte:
Topsnelheid:
Max startgewicht:
Vliegbereik:
Motoren:
Bemanning:

22 m
14.96 m
500 km/h op 6000 m hoogte
14.000 Kg
1945 Km
2 BMW 801G-2 stermotoren van 1740 pk
4 koppen


De 3e Staffel van Fernaufklärungsgruppe 122

De Aufklärungsgruppe 122 werd in november 1938 opnieuw opgericht in Goslar. In het najaar van 1939 werd de 3e Staffel van de Gruppe (3.(F)/122) in de richting van de Nederlandse grens gedirigeerd en kwam terecht op het vliegveld Münster-Loddenheide. In juli 1940 kwam de 3e Staffel naar Schiphol, en zou daar blijven tot juni 1942. In oktober 1942 was de Staffel al weer terug op Schiphol, en verbleef daar tot juli 1943, om vervolgens in december van dat jaar al weer terug te keren op Schiphol. Het verblijf was nu een stuk korter, want in februari 1944 vertok de Staffel naar Soesterberg, en is van daaruit in september 1944 teruggekeerd naar Duitsland; vliegveld Quakenburg, waar het tot het einde van de oorlog zou verblijven.

Ju 188

Een Ju 188 waarvan de rompcode verwijderd is.
(Bron: Bundesarchiv Bild 146-1989-039-18A)

In de periode van december 1943 tot augustus 1944 was Hptm. Hans-Joachim Wieser de Staffelkapitän van de 3e Staffel. De 3e Staffel beschikte in maart 1944 over een vloot van 12 Ju 188's, 2 Ju 88 D-1's, en een enkele Ju 88 D-5. De Gruppe vloog met de rompcode F6+ en voor de 3e Staffel werd de letter L gebruikt. De identificatie letter voor dit specifieke vliegtuig is niet bekend. De rompcode zal er als volgt hebben uitgezien: F6 + *L

De crash bij cafe Azink

Vermoedelijk is de Ju 188, Wnr. 280226 van Soesterberg opgestegen, en kwam in de problemen als gevolg van het uitvallen van een motor. De bemanning heeft vliegveld Twente proberen te bereiken.
De weersomstandigheden voor de 29e maart 1944 waren prima, en geen enkele belemmering voor een veilige landing op vliegveld Twente. Het archief van het KNMI meldt: onbewolkt, windkracht 3 uit bijna noordelijke richtingen en een temperatuur van iets meer dan 5o Celsius.

Ju 188 van de 3.(F)/122

De globale crashlocatie van de Ju 188 die op de 29e maart 1944 verloren ging.
Met dank aan de Heer Beijes.(Luchtfoto Google-Earth)

De Ju 188 kwam, volgens een ooggetuige, neer ten noorden van cafe Azink, vlak bij de huidig Zwaluwstraat, aan de west zijde van de Voortsweg.
De onderstaande kaart beslaat ongeveer het zelfde gebied als de als de bovenstaande luchtfoto, en de overeenkomstige infrastuctuur is dan ook heel goed te herkennen.

Ju 188 van de 3.(F)/122

De globale crashlocatie aangegeven door de blauwe pijl, geprojecteerd op een kaart uit het begin van de jaren 50.
(Kaart Topografisch Dienst, uitgave 1955, collectie auteur)

De bemanning van de Ju 188.

Uit de NvM (Namentliche Verlustmeldung) van 29 maart 1944 blijkt dat Feldwebel Ernst Mayer en Oberleutnant Werner Müller zwaar gewond zijn overgebracht naar het Lazarett in Gronau, net over de grens ten oosten van Enschede, waar ze korte tijd later aan hun verwondingen zijn bezweken. Ernst Mayer en Werner Müller werden begraven op het Evangelischer Friedhof Gronau (D).
De beide andere bemanningsleden, Gerhard Fischer en Edwart Neitzke, waren waarschijnlijk op slag dood, en zijn in eerste instantie begraven op het Deutscher Kriegerfriedhof Hilversum, vak 9, rij 3, graf 63 en 64. Na de oorlog zijn de laatste twee overgebracht naar Ysselsteyn.


Muller Mayer

Het graf van Oblt. Werner Müller op de begraafplaats te Gronau (D)

Het graf van Fw. Ernst Mayer op de begraafplaats te Gronau (D)




Fischer Neitzke

Het graf van Fw. Gerhard Fischer (foto Coll. G. Franken)

Het graf van Uffz. Edwart Neitzke (foto Coll. G. Franken)



Functie Rang Initialen Naam Nummer Leeftijd Begraafplaats Graf

Flugzeugführer
Beobachter
Bordfunker
Bordschütze

Fw.
Oblt.
Fw.
Uffz.

E.
W.
G.
E.

Mayer
Müller
Fischer
Neitzke

53501/123
53501/150
53501/122
53501/133

25
26
24
19

Gronau (D)
Gronau (D)
Ysselsteyn
Ysselsteyn

38
24
BG-3-58
BG-3-59

Fw. Gerhard Fischer

Gerhard Fischer werd op 18 februari 1920 geboren in Chemnitz en was een zoon van Alfred en Frieda Fischer Hahn. Voordat Gerhard in dienst ging werkte hij als slager. Op 3 juli 1939 starte zijn militaire carrière in Chemnitz.

Soldbuch Gerhard Fischer

De eerste pagina's uit het 'Soldbuch' van Gerhard Fischer.
(Kopie Soldbuch via Matthias Schubert, collectie auteur)

Op 1 oktober 1939 begon zijn opleiding bij het III Flak Regiment 43. In de loop van zijn carrière heeft Gerhard Fischer zijn vervolg opleiding onder andere gevolgd bij de 3. en 4. Bordfunker Ausbildungs-Kompanie in de periode van augustus 1940 tot februari 1941. In mei 1941 kwam hij als leerling bij de Aufklärungs Flugschule vor zijn opleiding tot radiotelgrafist bij deze verkenningseenheid. Pas eind 1942 wordt hij operationeel geplaatst bij de 1.(F)/Aufklärungsgruppe 121. Op 14 maart 1944 wordt hij overgeplaatst naar de 3.(F)/Aufklärungsgruppe 122, en 15 dagen later, vlak bij Enschede, sneuvelt hij als gevolg van een vliegtuigongeval.

Soldbuch Gerhard Fischer

De militaire carrière van Gerhard Fischer zoals opgetekend in zijn Soldbuch.
(Kopie Soldbuch via Matthias Schubert, collectie auteur)

Dank

Van af deze plek wil ik Jaap Woortman bedanken voor het onderzoek dat hij gedaan heeft, n.a.v. mijn vragen, en Gerrie Franken voor het beschikbaar stellen van de graffoto's op Ysselsteyn, en Matthias Schubert voor het beschikbaar stellen van het Soldbuch van Gerhard Fischer.



Top van de pagina